Tuesday, April 28, 2020

ABUBUWA GUDA (10) WADANDA ZA SU TAIMAKA WAJEN ZAMA DA MACE LAFIYA.




ABUBUWA GUDA (10) WADANDA ZA SU TAIMAKA WAJEN ZAMA DA MACE LAFIYA.
Imamu Ahmad (RA) ya yi wa dansa wasiyya da wasu abubuwa guda (10) wadanda za su taimaka wajen zama da mace lafiya.
Yace ya kai da Na, hakika ba zaka taba samun jin dadin zamantakewar aure a cikin gidanka ba har sai ka kiyaye dabiu (10) da zaka mu'amalanci matarka dasu don haka ka kiyaye su
NA DAYA DA NA BIYU:
Hakika su mata suna son tausaswa da ja ajiki kuma suna son a dinga cewa ana sonsu ana kaunarsu. Don haka kada ka dinga yi musu rowar fadar haka, idan kuwa ka yi rowar to ka sanya hijabi tsakaninka da ita na samun Karancin soyayya da kauna
NA UKU: Ka sani cewa su mata ba sa son mutum mai tsanani mai mugun takurawa, idan ka fahimce su, suna yiwa mutum rarrauna hidima. Don haka kowacce sifa ka ajiye ta a gurin data dace domin hakan shi zai fi jawo kauna da nutsuwa a tsakaninku
NA HUDU: Hakika su ma mata suna son irin abinda namiji ya ke so daga gurin mace, kamar daddadan kanshi, magana mai dadi, kyak-kyawar Shiga, tashin kanshi da dai sauransu. To don haka ka sifantu da dukkan wadannan halaye a dukkan yanayinka
NA BIYAR: Ka sani cewa Gida wata masarauta ce ta mace wadda take jin cikakken iko a cikinta kuma take jin cewa itace shugaba a cikinsa. To ina Jan kunnenka da Kada ka kuskura ka rusa wannan masarauta, kana mai Nuna mata cewa ita ba kowa bace ko kuma gidanka ne sai yadda ka so sai abinda ka so, idan kayi haka to ka tumbuke ta daga kan sarautarta, kuma mai mulki bashi da wani abokin gaba a Duniya fiye da Wanda ya sauke shi daga kan mulkinsa
NA SHIDA: Dukkan mace tana son ta yiwa mijinta hidima amma kuma bata son ta rabu da 'Yan uwanta, to kada kayi kokarin raba ta da danginta ta hanyar bats zabin ko kai ko danginta, domin idan ta Zabe ka akan danginta to babu shakka zaka dawwama cikin bakin ciki da Bacin rai da za ka dinga samu daga gare su
NA BAKWAI: Hakika ita mace an halicce ta ne daga kashin hakarkarin namiji karkatacce, wannan kuma ba aibu bane a gareta shi ne ma kuma sirrin kyawunta da kuma Jan hankali

BAMBANCI SO DA KAUNA







BAMBANCI TSAKANIN SO
DA KAUNA
Sau dayawa munayin kuskure
muna hada so,da kauna a waje
guda.wanda hakan a wjan
malaman soyayya kuskurene
mai girma.
Ita kalmar ‘SO‘bakaken
hausane guda 2.wato‘S‘da‘O‘
Turawa sukace‘love‘su kuma
haduwar bakake guda 4.
Da yarabanci kuma‘IFE‘
Wannan wata kalmace wadda
ake dafifi akanta,ake iya
mutuwa akanta.
In akace ana sonka to baya
daukar ma'anar cewa ana
kaunarka.dmin shi so ana
furtashi ne akan abinda ya
baka sha'awa.kuma da wanna
abinda ya baka sha'awa zai
zama babu shi,to da aka iya
daina sonshi.
Ma'ana in budurwa tace tana
sonka sboda kudi.to aranar da
baka dashi,wannan kalmar so
din ta kau daga gareka.
amma mutane sun fiya anfani
da ita.
Ita kuma ‘KAUNA‘kalma ce
wadda tafi ‘SO‘wajan yawa da
anfani da juriya.
Domin it kauna duk halin da ya
shiga kaunar nan bazata gushe
ba.
Wato ba yaudara a cikinta.
misali:wanda yake na gaskene.
wanine ana cemar
Abdul~wahab,sun hadu da
wata yarinya a makarantar
scondary,sunanta
maryam.maryam tana bala'in
kaunarsa.duk da cewa halinsa
bamai kyau bane,kuma ba dan
gdan me kudi bane.
sau dayawa akan kamashi da
laifin sata da
makamantansu,amma duk da
haka bata daina kaunarsa
ba.illama kaunar sa ce take
kara shiga jikinta.kaga wannan
kaunace zalla.
Wanda yake kaunar abu baya
ganin bakin abun koda yakai
duhun dare baki.
Don haka mu ringa lura yayin
da muke soyayya,wajan
bam~bam cewa wai kaunarka
ake kokuma sonka ake don
abin hannunka.

Friday, December 28, 2018

TARIHIN ALKAWARIZM


TARIHIN MASANI IMAM MUHAMMAD ALKAWARIZM

Sadiq Tukur Gwarzo

Daga sahun masana da wannan duniyar ta amfana dasu, waɗanda har karsheɓlnta kuma ba za'a iya mancewa da gudunmuwarsu a fagen ilimi ba, akwai Imam Muhammad alkhwarizm.
Cikakken sunansa shine Abu Abdullahi, Muhammad Bn Musa Alkhawarizm AlMajusiyy Al Quɗrubbuliy.
Shi haifaffen tsohuwar daular farisa ne, domin kuwa an haife shine a garin Khiva wanda a yanzu yake cikin kasar Uzbekistan, a shekara ta 780 miladiyyah.
Muhammad Alkawarizm cikakken masani ne a fannin Islama. Yayi karatun sa na addini, daga nan sai ya tsunduma binciken iliman lissalafi, falasifa dana kimiyya. Haka kuma ya shafe tsawon rayuwarsa yana koyarwa a cibiyar ilimin nan data shahara aduk duniya dake birnin Bagadaza, watau Darul Hikmah.
Da yake bayyana kaɗan daga tarihin Alkawarizm, Ibn Naɗim a littafinsa Kitab Al-Fihrist, cewa yayi "Alkawarizm yayi mafi yawan ayyukan sane na ilimi a wuraren shekara ta 813-831, a sa'ar da musulunci ya mamaye daular Farisa, Bagadaza kuma ta zamo cibiyar ilimi wadda har daga birnin Sin ana zuwa gareta neman sani".
Marubucin tarihi Rosen ya faɗa cewar " Al khawarizm ya rayu ne a zamanin Halifancin Al Mamun, kuma shine wanda ya soma warware badak'alar lissafin Algebra a larabce."
Imam Ibn Khaldun ya faɗa a littafinsa shahararee mai suna Muqaddimah cewar "wanda ya fara rubutu akan lissafin Aljabra shine Abu Abdullahi Alkhawarizm, daga baya ne Kamil Shoja ibn Aslam yazo."
Da yake anfi sanin rayuwar ilimi da rubututyukan Imam Muhmmad Alkhawarizm sama da inihin rayuwarsa, amma tarihi ya nuna cewa lokacin da Halifa Harun AlRashid ya zamo khalifa a Farisa a ranar 14 ga watan satumbar shekara ta 786, Alkhawarizm yana yaro kankane ne.
Ance Halifa Harun AlRashid yana da 'ya'yaye guda biyu. Babbansu shine Al'amin, sai kaninsa mai suna Al'Mamun. Da hawan mulkinsa sai ya fara kokarin cika daular musulunci da ilimi, inda ya rinka gayyato masana suna zuwa bagadaza suna koyar da ilimi, sannan ya rinka biya domin kawo tulin littattafan kimiyya dana sauran fannoni daga kasashen girka dana Hindu izuwa daular tasa.
ƁBayan mutuwarsa kuwa sai akace rigimar mulki ta kaure a tsakanin 'ya'yayen nan nasa, inda daga bisani sojojin Al'Mamun suka hallaka Al'amin, suka ɗorashi bisa gadon Halifanci.
Da hawan Al'Mamun, sai ya ɗora akan inda mahaifins ya tsaya, inda ya kammala ginin Darul Hikmah wanda mahaifinsa ya soma, sannan ya cigaba da bautawa ilimi shima.
A wannn lokacin ne kuma gawurtar Alkhawarizm ta fara Fagen ilimi, inda har aka ɗaukeshi a sahun Malumman wannan taska ta ilimi ta Darul Hikmah.
Da yake Alkhawarizm masanin falsafa ne, sai yake kalon ilimi saɓanin yadda wasu ke kallonsa, inda ya jajirce wajen fassara wasu littattafan ilimai daga harshen girkawa izuwa larabci, sannan ya dukufa bincike gami da rubuce-rubuce a fannonin lissafi, ilimin fahimtar alkibla, ilimin kimiyyar sararin samaniya da yanayin kasa dama wasunsu.
Daga abinda har yau ake tunawa dashi shine littafinsa mai suna 'Kitabul Mukhtassar fiy Hisabul Jabr wal Muqabala', wanda daga sunan littafin aka maida Jabr izuwa Algebra, aka kuma ɗauki Lissafin Algorithm duk aciki.
A littafin, masani Al khawarithm ya nunawa musulmai muhimmancin dake akwai wajen koyon ilamai musamman na hisabi (lissafi), tunda acewarsa musulmai na matukar bukatar ilimin a wajen maganar rabon gado, alkalanci, auna alkibla da auna tazarar fili da kasuwanci, kai harma da raba husuma a cewarsa.
Imam Alkawarizm yayi rayuwa mai sauki, cikin koyo da koyarwa. Sannan yayi rubututtuka gawurtattu domin koyar da ɗalibansa.
Shine fa marubucin littafin da yake bada fasali da kwatancen yadda za'a gane inda garin makkah yake daga ko ina a sassan duniya, sannan shine marubucin littafin daya zayyano fasalin birane kimanin 2402 na wannan duniyar. Aannan yayi aiki tukuru wajen zanawa duniya kalandar shekara da gyaran kura-kuran wasu masana. Ance kullum cikin nazarin ilimi yake, kuma yana da saukin kai gashi gwani wajen fahimtar da mai ɗaukar darasi.
Alkawarizm ya rasu a shekara ta 850 miladiyya, yana da shejarau saba'in a duniya. Amman kafin rasuwarsa ya rubuta tulin littattafai, waɗansu sun ɓace, yayinda waɗansu kuma har yau ana amfani dasu.
Daga cikin littattafansa da akwai:-
-Kitaburr Rukhamah
-Ma'arifatu sa'at al mashriq fi kulli balad
-Ma'arifat Al samt min qibal al irtifa'i
-Risalati fi Istikraji Ta'arikhil yahud
-Kitabu Surat Al Ard
-Zinj Al sindihid
-Kitab Al jam wat tafriq bi Hisab Al Hind
-Kitabul Mukhtassar fi Hisabil Jabr wal Muqabalah.
Da wasunsu.
Dafatan Allah yayi rahama a gareshi amin

Sunday, December 23, 2018

KARANTA KAJI

SUNAYEN MATAN MANZON ALLAH (S.A.W)
1.Khadija 'yar khuwailid
2.Saudatu 'yar Zam'atu
3. Hafsah 'yar Umar
4. Aisha 'yar Abubakar
5. Zainab 'yar Khuzaimah
6. Zainab 'yar Jahshin
7. Juwairiyya 'yar Haris
8. Ummu Salama (HINDU)'yar Abu Umayyah
9. Safiyya 'yar Huyayyu
10. Ramlatu 'yar Abu Sufyan
11. Maimunah 'yar Haris
SUNAYEN 'YA'YAYEN ANNABI (S.A.W)
1. Ibrahim
2. Alkasim
3. Abdullahi
4. Zainab
5. Rukayyah
6. Ummukulsum
7. Fadimatu
SAHABBAI GOMA DA AKA YI WA BUSHARA DA ALJANNAH
1. Abubakar Assiddik.
2. Umar Dan Khaddab.
3. Usman Dan Affan.
4. Aliyu Dan Abi Dalib.
5. Dalha Dan Abaidullahi.
6. Zubairu Dan Awwam.
7. Abu Ubaida Dan Jarrah.
8. Abdurrahman Dan Aufu.
9. Sa'adu Dan Abi Wakkas.
10. Sa'idu Dan Zaid.
SHIKA SHIKAN MUSULUNCI GUDA BIYAR
1. Tauhidi.
2. Sallah.
3. Azumi.
4. Zakkah.
5. Hajji.

SUNAYEN WATANNIN MUSULUNCI:
1. Almuharram.
2. Safar.
3. Rabi'ul Awwal.
4. Rabi'ul Sani.
5. Jumada Awwal.
6. Jumada Sani.
7. Rajab.
8. Sha'aban.
9. Ramadhan.
10. Shawwal.
11. Zulkidah.
12. Zulhijji.
.NAFILOLIN DA MANZON ALLAH YAYI KUMA YACE AYI.
Duk wanda ya dabbakasu za'a gina masa gida a ALJANNA.
1) Raka'a 2 kafin sallar asuba
2) Raka'a 4 kafin sallar azahar
3) Raka'a 2 bayan sallar azahar
4)Raka'a 2 bayan magariba
5) Raka'a 2 bayan sallar insha,
Abin ban sha'awa cikin lamarin musulunci shine, duk wanda yatura wannan zuwaga jama'a shima za'a bashi ladar duk wanda
yagani yayi wannan nafilolin.


Friday, December 21, 2018

SARKI SIBANA

 HIKAYAR SARKI SIBANA DA GIMBIYARSA SULBANIYA

Tare da Sadiq Tukur Gwarzo

Ance Sarki sibana wani shahararren sarki ne kuma qasaitacce daga cikin rukunin sarakunan da suka mulki Birnin Andaluz, dadaddiyar masarautar da a wani zamani can daya gabata mulkinta ya kusan game ko ina a sassan duniya.
Shidai wannan sarki, tarihi ya nuna asalinsa baiyi gadon sarauta ba, ba kuma wani Kakkarfan jarumi bane, wannan ne babban abin mamaki alokacin jahiliyya har ace wani wanda bai hada wadancan biyun ba ya zamo sarki, alhali lokacin rayuwa ce kwatankwacin ta dabbobi, mai qarfi shine a sama, sarauta da shugabanci ko wanne iri ne gida ko ace zuriya yake bi, wato idan akace wane shine shugaba kaza, tofa shekaru aru-aru masu zuwa zaka samu cewar zuriyarsa ce ke riqe wannan kambun.
Sibana dai kafin zamowarsa Sarki, ance masani ne amma fa matalauci naqin qarawa tun alokacin da sani bai wadata ba kuma arziki bai zamo ruwan dare ba, masanin dalasumai ne; wasu kalmomi da ake ta'allaqa su da wasu halittu wadanda ido baya iya gani, masanin hukunci ne, mai kamanta adalci ne, kuma gwanin tsara magana ne. Sannan kuma an haqqaqe cewar yana cikin sahun wasu mutane da akewa kallon gida-dawa a wancan lokacin, wadanda suke neman buqatunsu a wurin Allah. Idan zasuyi alqawari, bada shaida ko tawassali don samun wata buqata, sunayi ne da Allah wanda sukayi imanin al'arshinsa yana sama, duk da cewa a lokacin akwai qarancin ilimin wanene Allah.
Wata rana sibana yayi mafarki ana masa magana da wata sassanyar murya, ana cewa "ya kai wannan mutum, haqiqa Allah yayi maka baiwar ilimi da hikima, abinda tsiraru acikin bayinsa ne suke dashi. Allah ya fifita taka fiye da yawa-yawan mutanen wannan alqarya. Don haka lokaci ya gabato wanda Allah zai daukaka ka da ilimin ka, ba bisa ga abinda kayi gado ba, ba kuma bisa ga wata bajinta da kayiwa al'umma ba, sannan zai qasqantar da jahilai bisa ga abinda suka dade suna aikatawa na munanci ga Allah.
Ya kai wannan mutum, kayi shiga irin ta qasqantattun mutane kanufi Fada gobe, kasanar da sarki cewar zaka bashi amsar tambayar sa, zaka sanar dashi aikin da Allah yake aiwatarwa da hannunsa tare da qwararan hujjoji matsawar ya yarda da sharadin zai baka kayansa na sarauta, zai sanya naka, zaka hau kan karagarsa kuma dole kowa yayi maka biyayya sannan zaka fadi amsar.
Ya kai wannan mutum, kayi sani cewa daga nan mulki ya dawo gareka. Ka sanar da mutane hukuncin Allah da ikonsa wajen daukaka qasqantacce da qasqantar da daukakakke yafi ga haka, kayi mulki kuma da gaskiya da adalci. Haqiqa zaka dauwama acikib mulki, zaka samu duk cikar burikanka matsawar baka fara gaggawar yanke hukunci acikin lamurorin kaba, sannan matsawar fushi bai zamo yana tunkudaka aikata munanan aiyuka ba.." Yana zuwa nan ne ya farga afujajan.
Farkawar sa keda wuya ya samu kansa yana maimaita maganganun da aka sanar dashi. Babu abinda ya mance kai kace gar-da-gar aka sanar dashi wadannan zantuka. Tunani ya mamaye shi, ya rasa abinyi. Anan ne ma yake fahimtar ashe gari ya waye, rana ta take.
Yana cikin wannan hali ne kuma ya jiyo San kira yana shela a gari yana cewa "yaku mutanen wannan alqarya, Sarki Alkandaruz yana sanya muku albarka, yace asanar daku, bai daukewa kowa ba halartar taron daurin aurensa gobe a fada da gimbiya Sulbaniya ba, sannan yace asanar daku ya tanaji babban muqami da tarin dukiya ga duk wanda yazo masa da amsar da daddiyar tambayarsa gagara amso. Abinda kawai akeso shine, kafadi aikin da Allah yake aikatawa da hannunsa, ka kuma kawo hujjoji qwarara tare da inda ka same su."
Wannan abu ya qara dagawa sibana hankali, wato dai lamarin mafarkin sa akwai wani sirri acikinsa. Sai dai abin da ke bashi tsoro shine tayaya zai iya gaskata mafarkin? Idan dai sibana bai manta ba, a shekarar data gabata, sarki ya hallaka kimanin mutane talatin wadanda suka zo da zummar amsa wannan hatsabibiyar tambaya tashi. Daman shardin tambayar kenan, duk wanda baiciba, ajalinsa yazo kenan. Idan mutum yazo da amsa, sarki zai amsa, sai kuma yace kawo hujjoji da kuma inda kasamo wannan amsa. Tofa ana ake yinta. Saboda mafiyawan mutane shaci fadi kurum sukeyi, tunda alokacin kan mutane bai waye da ilimin saukakkun littattafai ba, Allah dinma da yawa wai-wai dinsa kurum akeji.
( #Sadiq Tukur Gwarzo)
A zahiri, Sibana baiyi niyyar tunkarar Sarki Andaruz da wannan kasada ba. Sarki Andaruz fa jarumin gaske ne, yana da girman jiki, da kwarjini, gashi da qarfin fada aji. Sarakuna ma shakkar sa yake ji, don haka duk abinda yake so ko basa so, ala tilas akeyi masa. Amma kasancewar tunanika da qunci sun yiwa Sibana yawa, sai ya tsinci kansa yana mai cire son rayuwar duniya a ransa, yayi niyyar magance quncin dake ransa ta hanyar kai kansa ga halaka, wataqila zai samu sukuni idan aka hallakashi. Mafitar daya daukarwa kansa itace, zaibi umarnin da aka bashi a mafarki, in yaso sarki ya kashe shi ya huta da zullumi gami da quncin rayuwar daya ke fama dashi.
Kamar yadda aka buqata kuwa, fadar Sarki Alkandaruz tayi cikar kwari. Daman qasaitacciyar fada ce mai cike da gine-gine dogaye. Sarki yana can saman wata husumiya akan karagarsa. A qasan sa kuma manyan waziransa ne da wasu sarakuna wadanda aka gayyato domin shaida daurin auren Sarki da Gimbiya. Kasancewar Sarki yana matuqar qaunar gimbiya sulbaniya yasanya shi cikin annushuwa a wannan rana da zai aureta. Dariya kawai yakeyi, kyauta yakeyiwa bayi sai kace ruwan sama, gashi can akaraga yasha fararen tufafi masu tsada masu dauke da ado na jan jauhari da lu'u-lu'u.
(#Sadiq Tukur Gwarzo)
Kamar yadda aka tsara, za'ayi shela ne har sau uku. Idan an samu wanda yazo ya baiwa sarki amsar tambayarsa, to sai a gabatar dashi a gaban sarki. Idan kuwa ba'a samu ba, shikenan sai a daura auren sarki da gimbiya daga nan kuma ashiga sahun shagulgulan biki. Don haka mai shela ya fara shela. Yayi kira da murya kakkarfa, yayi kirari ga sarki, ya yabi gimbiya, sannan ya nemi duk wanda yazo da amsar tambaya ya matso, yana mai koda kyaututtukan da sarki yayiwa duk wanda ya dace tanaji.. Sarki zai baka babban wazirinsa, zai baka damar tattara harajin duk masarautun dake qarqashin ikon sa, zai aura masa aure da mata dari, zai bashi katafaren gida.. Dadai sauransu.
Mai shela ya qara yin shela akaro na biyu, amma wurin nan tsit kakeji. Talakawa duk sun shiga taitayinsu, kunsan ance wargi wuri yaka samu. Qwaqqwaran motsi ma bakaji, kai kace cewa akayi duk wanda ya motsa abakacin rayuwarsa ne. A karo na uku ma mai shela ya qara yin shela wanda bai rufe baki ba sai ga Sibana kwaram-kwaram yana sanye da tufafi yagaggu, ga kayan hauka nan rakwacan sanye ajikin sa. Ya nufi husumiyar Sarki kai tsaye, kwachachaf-kwac
hachaf kawai kaceji kai kace shine maigirma Sarkin mahaukata na duk duniya.
Dakarun sarki sukayi kansa asukwane saboda ko ina sune dauke da takubba gayawa jini na wuce, wasu kuma riqe da kibau, harda masu majaujawa. Suka sha gabansa, babban su ya daka masa tsawa yace kai mahaukaci, a fadar Sarkin sarakuna kake ka natsu. Sibana ya daga kansa yana mai dubansa ba tare da tsoro a tare dashi ba yace "Ni ba mahaukaci bane, kuma amsa nazo nabaiwa sarki. Kayi sani cewa Karshen tababa da zubda jinin jahilai yazo, kuma lokacin da gaskiya zatayi halinta ya tabbata. Don haka ka sanar da Sarki cewa duk abinda yakeso ya sani lokacin sa yazo, zan bashi amsa ba kuma naneman abiya da da wata kyauta amma fa sai idan har zai iya cika sharuddai na guda uku dazan ambata".
Sarki ya qyaqyace da dariya, ya buga qafa qasa cikin annushuwa da qeta da yaji abinda wannan mahaukaci yazo dashi. Yace "ku matso dashi gabana, yazo ya fadi wadannan sharudda, mu kuma munyi alqawarin zamu cika su. Amma fa idan har ya kasa bada amsa, to da sannu zansa ayi gunduwa-gunduwa da sassan jikinsa". Sibana ya tsaya a gaban Sarki bayan dakaru sun gabatar dashi, sannan ya fara magana da cewa "ya kai Maigirma sarki wanda sarautarsa ta fadada, ikonsa ya shiga duniya, kai ne sarki mafi qarfin iko a duniya. Kasani cewa bana neman wata kyauta abisa amsar tambayarka dazan bayar. Sharudda kurum nakeso kacika. Na farko, zamuyi musanyen kaya dani-dakai. Na biyu zaka dawo nan inda nake, nikuma zan zauna a inda kake. Na uku kuma dakarunka zasuyi biyayya agareni. Idan har ka amince, to ina maka albishir da samun cikakkiyar biyan buqatarka agareni"
(#Sadiq Tukur Gwarzo)
Ko kadan Sarki bai dauki wadannan sharudda abisa wasu abubuwa masu sharadi ba, don haka nan take ya amince. Abinda yake hangowa kawai shine zai taya bera bari ne, wato zai qure qaryar wannan mahaukaci inyaso sai ya gallaza maza da azaba mafi muni, tayadda al'ummarsa zata qara jin tsoronsa. Da yake kuma Sarki ne wanda yake sa gabansa aduk inda yakeso, sai ya kasance babu daga cikin wazirinsa wanda yace maza kanzil akan cika wadannan sharudda.
Sibana ya zauna akan karagar sarki. A halin yanzu shine Sarki, domin kuwa duk dakarun sarki umarninsa suke jira ba umarnin Sarki Ankaldaruz ba. Sibana ya dubi taron jama'a yace "yaku jama'ar Andaluz dame nayi kama yanzu??? Mutane suka dauka gaba daya da cewa "da sarkiiiii". Ya qara cewa "wannan fa damai yayi kama?" Yana mai nuni da sarki Alkandaruz? Mutane suka qara cewa "da mahaukaci". Sai ya kalli Sarki Alkandaruz yace " wannan shine aikin da Allah mai iko ya aiwatar da hannunsa yanzu-yanzu. Sarki ya zamo mahaukaci, mahaukaci ya zamo Sabon Sarki." (#Sadiq Tukur Gwarzo)
Sarki Alkandaruz yayi tsaki, ransa ya baci saboda abin kamar yazo masa da qasqanci. Sannan ya dubi Sibana yace "to yi sauri ka cire kayannan ka dawo nan, wadannan kayan sun. Isheni da tsami. Sannan kuma idan ka kasa bani hujjar maganar ka da inda ka samo amsar na rantse sai na lahira ya fika jin dadi". Da fadin haka sai yayi kan karagar da nufin ya hankade sibana da qarfin tsiya. Ai kuwa nan take sibana ya dakawa dakaru tsawa, yace ku kama shi kuyi maza ku kai mini shi kurkuku. Ai duk wanda yake son zurfafa bincike acikin lamarin Allah hauka da qasqanci ne makomar sa" Aikuwa ala dole, suka amshi umarnin sabon sarki, tsohon sarki tun yana ashariya, har ya dawo yana magiya, amma ina, bakin alqalami ya bushe. Anan take ya fara fahimtar kuskurensa. (#Sadiq Tukur Gwarzo)
Sabon Sarki yayi jawabi mai ratsa jiki ga al'umma, yayi musu nasiha da gaskiya, adalci gami da zama lafiya. Daga nan kuma aka dauka aurensu da gimbiya Sulbaniya..
Wannan shine matashiyar wannan labari..
Darussan dake shirin GASKIYA DACI GARETA na wannan lokaci sune;
*Ya kamata mutane mu qara jin tsoron Allah, haqiqa ikon da Allah yake dashi yafi gaban a misalta.
* Hakika Allah shine mai yadda yaso, kuma ina aywatar da ikon sa cikin hikima a kowanne lokaci.
* duk baiwar da Allah yayi maka, kada kayi izgila. Kada kabari karfin iko ya yaudare ka har ka shiga hurumin Allah Ta'ala, domin haqiqa Allah bazai kyale ba.
* Duk kuncin da kake ciki, ka miqa lamuranka ga Allah Ta'ala. Idan lokacin da hukuncinsa yayi, babu makawa sai ya auku.
* ya 'yanuwa, haqiqa muna zaluntar kawunanmu a wannan zamani ya yadda muke qasqanta darajar ilimi da ma'abota ilimi, muke kuma ganin dukiya da muqami sune qololuwa a rayuwa. To dai dayake ance Gaskiya daci gareta, ya kamata mu sanar da kanmu cewa wannan tunani na halaka ne. Ya kamata mu sanar da kawunan mu gaskiya tun kafin wani ya sanart mana.. Shi Ilimi ai yafi dukiya, Manyan malamai duk sun sanar da haka, don haka shi yafi buqatuwa mu nema sama da duk wata daukaka ko matsayi.
Ku tuna dai, wani masani yana cewa a waqe "Duk daukakar da ba'a sameta ta hanyar ilimi ba, qarshenta qasqanci ne. Idan shugaba ya zamo mai ilimi, ilimin na zamar masa riga qasaitatta da kuma fitila mai jagoranci."
Zamuci gaba da yardar Allah.
SHIRIN GASKIYA DACI GARETA na biyu
LABARIN SARKI SIBANA DA GIMBIYARSA SULBANIYA
Tare da Sadiq Tukur Gwarzo
Da yake Allah shine mai yadda yaso a lokacin da yaso, a dare daya Sibana ya zamo sarki mai cikakken iko kuma qasaitacce. Shikuma azzalumin sarki ya zamo mazaunin gidan Jarun. Abinka da mai Ilimi, sarautar Sarki Sibana sai ta sauya. Ya kawo tsare-tsare masu kyau na adalci, ya haramta cin hanci da almundahna, ya kuma yi umarni da rage dumbin harajin da talakawa ke biya don sauqaqewa gare su. Wannan yasa nan da nan ya samu farin jini. Lungu da saqo sai waqoqi ake raira masa na yabo, gami da zambo ga tsohon sarki.
A daren farko da Sarki sibana ya shiga dakin amarya gimbiya subaniya, sai yake ganin abubuwan kamar a mafarki. Shi kansa yana mamakin wannan juyi da Allah yayi masa. Dakin nata an qawata shi da ado na alatu, ga fitilu masu kyawun gaske reras. Kamshi kuwa sai tashi yake yi, ga sautin wasu yammata kuyangi masu rera waqoqi yana tashi kadan-kadan, yabonsa kurum sukeyi tare da amaryasa, nan fa wani farin ciki ya qara cika masa zuciya, tuni ya fara mancewa da wahalar duniya, domin a yanzu jinsa yakeyi kamar tunda aka halicce shi shine Sarkin duniya.
Duk inda yasanya kafarsa, laushi yakeji kamar zai nutse. Ya hangota zaune bisa wata darduma, tana sanye da jajayen kaya masu ado da zinare, walwali da sheqi kawai takeyi.
Gimbiya Sulbaniya ta yaye mayafin daya rufe mata fuska, gami da dago kanta sama kadan. Ta dubi Sarki sibana, shima ya kalle ta, sannan ta duqar da kanta qasa tana mai cewa " Marhaban dakai Sarki daya tamkar da dubu,
sarkin da adalcinsa zai game duniya, sunan sa zai ratsa samaniya,
izzar sa zata wanzu har qarshen duniya,
An halicce ni don zamowa baiwa a gareka.
Maraba dakai haske maganin duhu.
Ina da buqata a gurin ka ya kai jarumin maza.."
( #SadiqTukurGwarzo )
Sarki sibana ya zura mata ido. Ganinta yake kamar aljana. Kyawun ta ya wuce a misalta, kallon kwayar idanunta kadai ya isa ya mantar da mutum wahalhalun duniya. Haka ma kallon daukacin fuskar tata . Kalmominta sun dauke shi daga wannan duniyar. A halin yanzu jinsa yake kamar anyi masa hisabi yana cikin aljanna. Sarki sibana ya nisa daga yanayin da yake ciki, dakyar ya samu kansa. Sannan yace "nayi miki alqari kome kike nema agurina zan miki matuqar ina iyawa"
Daga nan gimbiya sulbaniya ta fara bashi labarin ta kamar haka. "Ya kai wannan sarki mafi karimci daga sarakunan duniya, kayi sani cewa Sunana sulbaniya, mahaifina sarki Rama shike sarautar masarautar Ramayana dake kasar hindu. Ya kasance yana da fada aji, da karfin mulki. A yanzu haka ma, mutanen kasarmu na ganinsa kamar wani mahalicci, tunda har bauta masa akeyi. A lokacin da mahaifiyata ta dauki cikina, sai aka nemeta aka rasa. Nan fa hankalin mahaifina ya tashi. Da yake shima masanin tsafi ne, sai ya dugunzuma a cikin tsatuben sa, har saida ya gano inda take.
Ashe wani hatsabibin boka ne mai suna sundusur ya dauketa izuwa wani tsibiri mai suna Laaka, waje ne da ake kallo a matsayin mafi hatsari a duniya. Dalilinsa nayin hakan kuwa shine, yayi bincike a fagen tsafinsa sai yaga cewa za'a haifeni, zan kuma zamo mace kyakkyawa mai annuri, sannan kuma wani sirri zai kasance dani cewa dukkakan wanda ya aure ni, matuqar yana faranta min rai, babu wani abu dazai tunkara ba tare da yayi galaba akansa ba. Ya fahimci tauraruwa ta kakkarfa ce, hadimai na kuma suna da matuqar tasiri anan duniya.
Wannan lamari ya tayar da hankalin mahaifina matuqa gaya. Har ya rasa sukuni. Duniya tayi masa kunchi. Ya rasa menene mafita. Ana haka sai ya tara hakimansa da sarakunan yaqinsa, ya nemi shawararsu abisa zuwa tsibirin laakha domin dauko matarsa. A haqiqa, kasancewar kowannen su yasan hatsarin dake kunshe cikin wannan tafiya, babu wanda ya goyi bayan sa. Har mutane na ganin bai kamata ace akan rai guda daya tilo ba ayi asarar rayuka marasa adadi.
Daga nanfa kunchi ya qara tasarwa mahaifina. Kullum cikin hawaye yake da bege, kawai sai wata basira ta fado masa. Yace aransa, tunda ina da karfi a tasirin tsafi, kuma ta hanyar tsafi aka sace matata, to kuwa tilas nabi ta hanyar siddabaru na kwato ta, koda kuwa hakan zaisa nayi asarar rayuwa tane ma baki daya. Daga nan ya kira wazirinsa ya mallaka masa jiran gari, sannan ya nufi daji abinsa.
(#SadiqTukurGwa
rzo)
Koda isar sa kungurmin daji, sai ya sami kan wani dutse ya hau, ya zauna yana mai harde kafafuwansa, ya janyo wani kuben tsafi qarami irin na yaqi, ya fara busawa. Ai kuwa nan take dabbobin daji suka fara amsa kira. A wannan lokaci, namun daji kala-kala sun samu halarta, birai da karnukan dawa sune manya 'yan gaba dai-gaba dai. Bayan runduna ta hadu, kawai sai ya nausa cikin daji yayin da sukuma dabbobi suke biye dashi. Duk inda suka ratsa sai dai kaga bishiyoyi na zubewa aqas, qura na turnuqewa sama, iska kuma qaqqarfa na kadawa. A haka har suka isa wawakeken ramin da za'a tsallake a isa tsibirin Laakha.
Shi daman wannan tsibiri, ana kallon cewa babu mutum ko dabba dake rayuwa acikin sa, sai dai gagarumai kuma hatsabiban maridan aljannu. Don haka ne Boka sundusur ya zabi ya gina gidansa anan, saboda yasan babu mai iya kai masa chaffa. Dadin dadawa, tsibirin yana kewaye ne da wani wawakeken rami, babu wanda yasan zurfin sa, kuma wuta ce ke fitowa daga qasan sa izuwa sama. Saboda haka ya zamo cewar koda tsuntsaye basa kai kawo a saman ramin, domin babu zato wutar ke fitowa, duk kuwa abinda ta samu ko ta shafa, take zaka ganshi yayi qurmus.
Mahaifina ya zurawa wannan rami ido yana nazari akan hanyar qetare shi. Daga bisani dai sai yayi shawarar cewa gada zai hada ta tsafi wadda zata rinqa tafiya a saman ramin har taje daya gavar, kuma zata rinqa gociya da zamiya ga wannan wuta. Wannan shine kadai mafita. Nan take ya umarci dabbobi dasu karyo itatuwa.
Haka kuwa akayi, yasa aka daddatsa wasu, aka nemo ganyayen da ake igiyoyi dasu, dashi da birrai suka shiga aikin gada. Sai da suka gama tsaf, sannan suka hau kanta suna mai fuskan tar ramin. Gada ta tashi sama, ta fara tafiya sannu a hankali akan wannan rami.
Basu jima da fara tafiya ba sai ga wani katafaren tsuntsu, ashe shima aman wutar yake yi, nan take suka fara gumurzu. Tsuntsu na kwararo wuta daga sama, rami na watso tashi daga qasa, ita kuma gadar tsafi nata faman zuzzullewa. Idan ta zulle, shashin wuta ya shafi wasu daga dabbobin nan sai dai kawai aga sun kama ci da wuta, kafin a jima sun zama toka. Wannan abu yayi matuqar dagawa magaifina rai. Har saida yayi nadamar fitowar sa, sai ma da ya gamsu cewa tilas rayuwar sa zata salwanta a saman ramin nan, sannan akayi sa'a wuta ta fito ta qasa, shikuma tsuntsun nan na sama yayo qasa-qasa gami da saito gadar da nufin qone gadar baki daya qurmus, kawai sai gadar da waske, ai kuwa nan take wutar ta chafki tsuntsun. Yayi wata qara gagaruma, kafin ajima ya qone qurmus.
(#SadiqTukurGwarzo)
Wannan yasa suka sami raguwar bala'in da suke ciki. Amma kuma saukar su kan tsibirin keda wuya wani sabon bala'in ya dawo. Domin irin wadannan tsuntsayen n sunfi dubu ke dakon su. Da hango saukar su kuwa sai suka tashi sama, suka shiga aman wuta babu qaqqautawa. Nan fa rundunar mahaifina ta tarwatse, gashi basu da wasu makamai na mayar da martani, dole dabbobi suka shiga gudun neman mafaka, wasu suka nufi qarqashin duwatsu, wasu kuma suka koma da baya kan gada.
Da dai mahaifina ya rasa abinyi, sai shima ya quduri niyyar jarraba irin nashi tsafin, amma ga mamakinsa, duk abinda ya qudurci yi sai yaqi yiwuwa, sai da dabarunsa suka qare qar-qaf, yayi gudu kamar zai halaka wajen tsira daga sharrin tsuntsayen nan, wasu dabbobin kuwa duk sun qone, sai da suka dawo 'yan qalilan. Kwatsam sai mahaifina yayi wata shawara. Yaga cewa tunda tsuntsayen nan wuta suke fesowa, to bari shima ya koma wutar, wataqila zai kubuta daga sharrin su. Ai kuwa sai kawai ya rikide izuwa curin wuta, sannan ya nufi kofar shiga fadar da gudu.
Nan fa tsuntsayen nan suka ce dawa aka gama mu ba da kai ba? Suka tashi haiqan akansa, wuta kurum suke fesowa, shi dai bai canza siffa ba a haka har ya shiga fadar boka sundusur, duk inda ya wuce sai dai kaga wuta naci ganga-ganga a fadar, suma kuma tsuntsayen suka himmatu a mayar da wuta, kafin jimawa sai ga sassan fadar yana ci da wuta.
***
Darussan mu na wannan lokaci sune:
1. Kayi imani da Allah a kowanne lokaci, kada kuma duniya ta rudeka. Allah na iya canza duniyar ka akoda yaushe.
2. Shugabanci yana da wuya. Dole sai ka rinqa bin maslahar al'umma. Kada don kana shugaba ka dora buqatar ka fiye data mabiyanka.
3. A kowanne lokaci ka fadawa kanka gaskiya. Duk lamarin da zaka shiga, ka lura da wahalhalunsa, kada ka bari dadi ko bakin ciki ya rudeka kayi abin ba tare da kasan rikicin da zai iya aukuwa ba.
Daga Sadiq Tukur Gwarzo

ARKIN BIRNIN HUNAN DA ALJANNU

HIKAYAR SARKIN BIRNIN HUNAN DA ALJANNU
Daga Sadiq Tukur Gwarzo
Daga cikin tsoffin hikayoyin da suka shahara a birnin Sin daruruwan shekaru da suka gabata, wannan hikaya na sahun gaba.
Akace a wani zamani daya shude anyi wani babban birni mai suna Hunan. A wani lokaci kuma, sai ya kasance anyi wani attajirin sarki a garin wanda ya tara mamakon dukiya a baitul malinsa. Har ya kasance ya taskance sunduk'ai na zinariya kimanin dubu d'ari shidda acikin wannan taska. Wannan ne yasa yaga buk'atuwar samo mutum mai amana don dank'a masa gadin wannan taska.
Akan haka, sai ya baiwa wani amintaccen Bafadensa mukullin taskar. Ya shaida masa cewa ya dank'a tsaron dukiyar duk dake ciki a hannunsa. Baya son ko allura ta b'ata.
A kullum, wannan ma'aji yana baro gida da dare, yazo ya kwana da safe ya koma gida. Kullum haka kullum haka. Rannaan ya baro gida kenan sai hadari ya hadu a gari, kafin kace haka ruwa ya kece mai mamakon yawa. Tilas ma'ajin taskar sarki ya nemi mafaka a wata rumfa tsohuwa, da niyyar da zarar ruwa ya d'auke sai ya k'arasa wajen aikinsa.
Abu dai kamar wasa, a wannan dare sai da aka kwana ana ruwa. Hakan na nufin ma'aji a rumfar daya fake ya kwana sab'anin a taskar sarki. Aikuwa bayan d'aukewar ruwa ya runtuma izuwa taska. Sai dai ga mamakinsa, yana zuwa sai ya tarar da ita a washe. Babu ko allura.
Wannan abu yayi matuk'ar sanya shi jimami. Ya rasa inda zaiyi da kansa. Yayi dube-duben duk da zaiyi tare da tambayar makwabta, amma sam bai samu wani abu mai dadi ba. A k'arshe dai ya yanke shawarar tafiya don sanar da sarki wannan mummunan labari.
Da zuwan sa fada, ya fadi gaban sarki yayi gaisuwa. Sannan ya kwashe labari ya fad'awa sarki. Sarki yace sam bai gamsu ba, k'arewa ma sai yasa fadawa su tuhume shi, yace awurin sa wannan ai barkwanci ne. Abu dai kamar wasa, fadawa suka rink'a nakad'awa ma'aji azaba, amma bai canza maganar saba. Sarki yasa aka je taska aka gano yadda ma'aji ya fada hakanan take.
Da sarki yaga ana neman hallaka ma'aji ba tare da samun wata magana mai k'wari ba, sai yace a dakata. Yacewa ma'aji ya bashi lokaci, da zimmar yaje duk inda wannan dukiya take ya maido da ita, ko kuma a maimakon ransa.
Ma'aji ya taso daga wurin sarki a gajiye, tinkis-tinkis. Yana tafiya kamar wani mashayi sabida azabar da aka gana masa. Azuciyarsa kuwa yana ta sak'a yadda zaiyi da rayuwarsa. Kwatsam sai ga wani makoho ya bangaje shi. Ma'aji cikin fushi ya dubi makaho zai daka masa tsawa saboda bangajin da yayi masa, amma dubawar dazaiyi sai ya fahimci ai makaho ne, don haka baice uffan ba, ya cije baki kurum yayi gaba.
Makaho ya juyo yana doddogarawa da sandarsa, yana kai hannu dazimmar kamo tufafin wanda ya bangaza, yana cewa yi hakuri mallam, kune ke ganin mu ba mune ke ganin kuba.
Ma'aji yace to babu laifi, amma dai zaifi kyau ka rink'a yawo da d'an jagora, kasan halin mutanen yau da zafin zuciya, idan wani ka bangaza haka yana iya kwabd'eka da mari.
Makaho yace kwarrai kam. Mutanen yau sai hakuri. Sai dai na karanci wani abu a tattare dakai, don haka idan kanaso matso kusa na taimakeka.
Ma'aji yace me ka karanta? Kuma wanne irin taimako zakayi mini? Yana mai matsawa kusa da makaho.
Makaho ya dafa kafad'ar ma'aji a dai-dai sa'ar dayazo daf dashi sannan yace "ni daka ganni nan, makaho ne mai karantar abinda ke zukatan mutane. Kuma a yanzu na fahimci cewa matsalar kud'i ce ta dugunzuma ka.."
Ma'aji yace tabbas haka nan ne. Daga nan ya zayyana masa labarin sa duka.
Makaho yace to biyo ni idan kana Iyawa, da sannu zaka gani da idonka.
Daganan suka fara tafiya. Ma'aji na gaba makaho na biye, amma makaho ke fadin inda za'abi. Shine ke cewa ayi gabas, yamma, kudu ko arewa. A haka har suka bar gari, suka shiga kungurmin daji cikin manya-manyan duwatsu. Suka hau kan wata hanya da take a tsakankanin duwarwatsu, basu jima ba sai ga wani katafaren birni a gabansu.
Nan ma dai suka shiga cikin garin, ga mutane nata harkokinsu babu mai tankawa wani, gidajen garin kuwa na alfarma ne dogaye gwanin ban sha'awa.
Suna cikin tafiya, sai makaho yace wa ma'aji ya tsaya. Sannan makaho yayi nuni da sandarsa izuwa kofar wani babban gida na alfarma, yace "ka kwankwasa wannan kofa, ka nemi taimakon mutanen gidan akan matsalar ka, da yardar Mai sama zaka dace da buk'atar ka." Daga nan bai k'ara cewa uffan ga ma'aji ba, ya wuce gaba yabar shi anan.
Ba tare da bata lokaci ba, ma'aji ya matsa kusa da kofar gidan ya fara kwankwasa ta sannu a hankali. Ba'ajima ba kuwa sai yaji ana kici-kicin bude kofa.
Wani mutumi fari dogo ne yafito daga gidan, yana sanye da tufafi kalar tufafin da fadawan sarkin Hunan ke Sanyawa. Ma'aji ya kwashe duk abinda ke tafe dashi ya fadawa wannan mutumi. Mutumi kuwa yace kwarrai kazo inda za'a taimakeka, amma sai idan zaka iya jira na wasu yan kwanaki a cikin wannan gida.
Ma'aji yace to babu matsala. Shikenan kuwa sai suka dunguma izuwa cikin gidan....
Zamu cigaba gobe insha Allahu

HINDU

HIKAYAR WASU SARAKUNAN HINDU
Tare da Sadiq Tukur Gwarzo
A wani zamani mai tsawo daya shude, lokacin da ake cewa mutane na magana da dabbobi, anyi wasu sarakuna biyu manya a kasar hindu, kowannen su na mulkin garin sa daban da dayan, sannan dukkansu sun kasance masu yawan kyauta, amma dayan su yafi daya kyauta.
Sarki na farko sunan sa Karna. A kullum yana rabon dinare dari ga mabukata. Har ma yasha alwashin cewa bazai taba cin abincin safe ba a kowacce safiya har sai ya kammala rabon dinare darin daya saba. Sai dai inda yake samun wadannan dinarai ya zamo abin tambaya da mamaki a wurin jama'a.
Na biyun su shine Vikram. Wannan sarki shahararre ne a wurin kyauta. Domin yana bada kyautar duk abin da aka tambayeshi tun daga kan gwala-gwalai, azurfa, gidaje, kuyangi da sauran su. Ance babu abinda ake tambayar sa ba tare da an samu ba, kuma wai har dabbobi na rokon sa abu.
Wata rana Sarki Vikram na shakatawa a lambunsa, sai ga wasu tsuntsaye mace da namiji sun dira a gabansa.
Namijin yace "Ya sarki mai kyauta, ka ceci rayuwar mu, yunwa zata kashemu".
Sarki yace "Abinci kuka rasa ko yaya? Idan kunaso zan rinka aiko muku da tsabar abinci a kullum".
Ta macen tsuntsun sai tace "Ay bazamu iya cin tsaba ba. Muna rayuwa ne can saman wani tsibiri, kuma 'ya'yan itatuwa ne wadanda ba'ai wa tabo ba kadai abinda muke iya ci"
Sarki yace " To babu matsala". Nan take yasa aka kawo musu zababbun 'ya'yan itatuwa masu kyau aka basu. Sannan aka ce kullum safiya suzo su amshi irin wadannan 'ya'yan itace masu kyau suci.
Hakan ne yayi ta faruwa. Kullum da safe tsuntsayen na samun abinda suke so kamar yadda aka alkawarta musu. Sai dai wata rana, ta-macen tsuntsuwar nan ta lura da cewa an kawo musu 'ya'yan itatuwa wadanda aka gatsa. Sai tace da namijin "kalli da kyau kagani.. Anyiwa wadannan 'ya'yan itatuwa tabo. Don haka sarki bazai iya ciyar damu ba, zaifi kyau mu tashi mu tafi wani wurin daban".
Da fadin haka sai gano su akayi sun shilla sama suna karkada fuka-fukin su tare da fadin "mungode maka Sarki Vikram, kaine mafi kyauta a sarakunan duniya".
Tsuntsayen basu gushe ba suna wannan yabo ga Sarki Vikram har sai da suka yi nesa sosai da garin izuwa wani babban tsibiri. Ashe a hanyar su ta wucewa sun gushe ta saman fadar Sarki Karna har kuma yaji abinda suke cewa, abinda ya sashi kishi, yake tambayar kansa tayaya za'ace akwai wani sarki da ya d'ara shi kyautayi a duniya?
Ai kuwa sai ya umarci wasu sadaukan sa da subi bayan wadannan tsuntsaye kuma su tabbata sun kawo masa su.
Kafin wani lokaci kuwa sai ga dakaru sun zo da tsuntsaye cikin keji ga Sarki Karna.
Sarki ya dube su cikin annushuwa yace " Naji kuna kiran wani sarki a matsayin wanda yafi kowanne kyauta, shin meye dalilin ku na fadar haka?"
Namijin Tsuntsu yace" Sarki Vikram ya kasance yana ciyar damu 'ya'yan itatuwa zababbu kullum da safe kuma baya daure wadanda basuyi laifi ba acikin keji".
sarki karna yace "Na kasance kullum da safe ina rabon dinare dari ga mabukata. Ashe ban fishi ba?" Sannan ya dubi dakarun sa yace "Ku kawo kwandon zababbun 'ya'yan itatuwa zan ciyar dasu yanzu".
Da aka kawo sai ya kalle su yace "Yanzu zan sa a ciyar daku da zababbun yayan itace, shin ban fishi kyauta ba?"
Sai ta macen tsuntsuwar tace "Ai shi sarki vikram da hannun sa yake ciyar damu".
Hakan yasa shima Sarki Karna yayi yinkurin ciyar dasu da hannun nasa, ya bude kejin zai mika musu tuffa. Sai dai kuma cikin hanzari ta macen tsuntsuwar tayi wuf ta fito daga kejin, sannan ta tashi sama. Bata zame ko ina ba sai gaban Sarki Vikram.
Da zuwanta ta fadi gaban sa tana afi, tayi masa bayanin abinda ya faru tare da rokon sa ya 'yanto mata mijin ta.
"Zan 'yan to miki mijin ki". Abinda sarki Vikram kurum ya fada mata kenan.
Kashe gari yayi shigar tsummokara, ya nufi birnin da Sarki karna ke mulki. Da zuwan sa ya wuce fada gaban sarki.
Ya fadi yayi gaisuwa, sannan yace " ya wannan sarki mafi kyauta a duniya, naji labarin karimcin ka da kyautatawar ka, don haka ina neman izinin ka don na zamo maka bara mai maka hidima."
Jin haka sai yasa sarki Karna yaji dadi a zuciyar sa. Sannan yace masa babu komai, " Duk abinda kaji a bakin mutane game dani gaskiya ne, kuma zaka shiga cikin masu dauko mini dinaran da nake rarrabawa kullum da safe".
Da gari ya waye kuwa Vikram da wasu bayin sarki suka kamo mazubin dinarai niki-niki. A kan idon sa Sarki karna ya raba guda dari ga mabukata.Shi da kansa vikram sai daya raya a ransa cewa Sarki karna ya fishi kyauta. Amma kumà sai yasha alwashin sanin inda Sarkin ke samo wadannan dinarai.
Tun daga nan Sai vikram ya ke ta leken asirin aiyukan Sarki Karna. Watarana da dare yayi, vikram ya wanzu leka kofar dakin sarki karna don yaga ko zai ga fitowar sa. Ai kuwa da gari ya dauko wayewa sai Vikram ya hango Sarki Karna ya fito daga dakin sa, yana waige-waigen kada wani ya gansa, sannan yabi wata hanya wadda zata fitar dashi daga cikin gidansa.
A hankali vikram ya rinka bin bayan sa yana labewa don kada ya juyo ya ganshi. Sai da suka fita daga gidan izuwa bayan gari, sannan Vikram ya hango Sarki karna ya nufi wata Bukka, kafin isar sa kuma sai ga wani tsoho irin masu kawwame kawunan su a wajen gari don bauta, ya nufo sarkin. Da haduwar su sai tsohon ya dukursa ya gaishe da sarki karna.
Sarki Karna ya tube kayansa daga shi sai gajeran wando, sannan ya dauki wata sanda ya nufi karkashin wata bishiya dake wurin. Ya rera wasu baitoci kamar haka:-
Ka_s_u_s_u_w_a_ d_a_ d_a_d_i_, a_m_m_a_ b_a_ k_a_m_a_r_ n_a_m_a_ b_a_.
Ka_b_a_ s_h_i_ r_a_y_u_w_a_, n_i_k_u_m_a_ z_a_n_y_i_ a_g_a_j_i_.
Da gamawar sa sai ya zunguro wata shigifa dake saman bishiyar. Nan take sai ga dinarai nata zubowa. Sanna ya karbo mazubi daga wurin tsoho ya zuba, yayi sallama da tsohon nan ya juyo izuwa gida yana dauke da tulin dinarai akansa. Anyi wannan duk akan idon Vikram. Da ganin haka, sai yace "yawwa, yanzu na gano yadda zan ceci Tsuntsu."
Kashe gari da sassafe vikram yayi sammako ya riga Sarki karna fitowa. Yazo wurin dattijo tare dayin duk abinda yaga sarki karna yayi. Tsoho bai iya gane shiba, abinda kurum ya iya tambaya shine sammakon da yayi, tunda yazo ba a lokacin daya saba zuwa ba. Vikram ya make murya ya ce masa uzuri ne ya fito dashi. Da Vikram ya gama yin duk abinda yaga sarki karna yayi, sai yace yau yana son tafiya da wannan shigifar gida, saboda kwana biyu wani uzuri zai hana shi zuwa wannan wuri. Tsoho yace to ba matsala. Sai kuwa vikram ya hau sama ya ciro shigifa yayi gaba da ita.
Anyi haka ba jimawa sai ga Sarki karna ya iso. Tsoho ya kamu da mamaki, ya kuma kwashe labarin abinda ya faru ya shaida masa. Nan take sai sarki karna ya cika da matsanancin bacin rai, lallai yasan cewa wanine yayi shigar sa ya tafi da wannan shigifa ta siddabaru.
Ya gama fadace-fadacen sa ga tsoho akan don me zai bari a tafi da shigifa, sannan ya koma gida. Kwana biyu sarki baya kyauta, kullum cikin bacin rai yake, har abinci ma baya iyaci.
Rannan kwatsam sai Vikram ya faki idon mutane ya shiga dakin Sarki karna. Yace masa "abokina, ka kwantar da hankalinka, shigifar ka na wuri na. Kuma zan dawo maka da ita matsawar zaka saki wannan tsuntsun da kake tsare dashi."
Sarki karna yayi tsallen murna, sannan yace ai a shirye nake na baka duk abinda kake so akan wannan shigifa. Amma yace yana rokon ya sanar masa da labarin sa.
Vikram ya labartawa karna ko shi waye da kuma labarin sa. Wannan abu yayi matukar kayatar da sarki karna. Shine ma har yace hakika tsuntsaye sunyi gaskiya. Ni ina iya yiwa talakawa kyauta don fidda su daga talauci, amma kai ka fini kyautatawa tunda kana iya sadaukar da kanka don 'yantar da tsuntsu."
Ai kuwa sai suka dunguma izuwa kejin da tsuntsu yake a tsare. Sarki karna ya bude kejin, tsuntsu yayi fir ya tashi sama inda ya hadu da matar sa wadda a kullum take rayuwa a boye a saman wata bishiya cikin bakin cikin rashin sa, tana mai fatan ganin ran da zai samu 'yanci.
Tsuntsayen suka wanzu cikin farin ciki suna waka ga sarki vikram, suna cewa " mungode, mungode, mungode wa Sarki vikram, wanda yafi dukkan sarakunan duniya kyautatawa"
Daga nan sai raha ta barke a tsakanin sarki Karna da sarki Vikram. Sarki karna ya tashi runduna don tayiwa sarki vikram rakiya izuwa birnin sa, sannan yasha alwashin shima idan ya samu lokaci zai kawowa Sarki vikram ziyara a birnin sa, zai kuma labarta masa labarin wannan shigifa mai ban mamaki wadda take aman dinare.